Inzicht in de gasmarkt: vast vs. variabel uitgelegd
De gasprijzen zijn de afgelopen periode (maart ‘26) opnieuw gestegen.
Dat zorgt begrijpelijk voor vragen. Eén van de meest gestelde vragen die we vandaag krijgen is: “Is het niet beter om nu een vast gascontract af te sluiten?”
Een logische reflex, maar het antwoord vraagt wat nuance.
ZTP vs. TTF: waarom die keuze belangrijk is
Niet alle gasprijzen zijn gelijk opgebouwd.
Waar sommige leveranciers werken met de TTF-index (de Nederlandse gasbeurs), kiezen wij bewust voor de ZTP-spot index (Zeebrugge).
Waarom? Omdat de verschillen in de praktijk groot kunnen zijn.
Tijdens de energiecrisis in 2022 zagen we bijvoorbeeld:
- Augustus 2022: TTF ± €235/MWh vs. ZTP ± €178/MWh
- Juli 2022: TTF ± €170/MWh vs. ZTP ± €131/MWh
- Gemiddeld lag ZTP over 2022 ongeveer 14% lager dan TTF
In piekperiodes liep het verschil op tot €50–€60/MWh of meer, dat zijn geen kleine afwijkingen.
Vandaag zien we opnieuw verhoogde prijzen, onder andere door geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten.
Tegelijk is het belangrijk om dit in perspectief te plaatsen: we bevinden ons momenteel duidelijk onder de extreme niveaus van 2022.
De verklaring voor het verschil tussen beide indexen blijft dezelfde: ZTP is nauwer verbonden met de Belgische fysieke markt en vertoont daardoor minder uitgesproken schommelingen dan TTF, die gevoeliger is voor internationale volatiliteit.
De realiteit van vaste contracten
Op het eerste gezicht lijkt een vast contract zekerheid te bieden. Maar onder de motorkap zitten vaak een aantal belangrijke kanttekeningen.
- Risicopremie in de prijs
Een vaste prijs bevat altijd een veiligheidsmarge voor de leverancier. Die dekt zich in tegen mogelijke prijsstijgingen. In de praktijk betekent dit dat vaste contracten vandaag soms tot dubbel zo duur kunnen zijn als de actuele marktprijs. - Bandbreedte op verbruik
Veel vaste contracten werken met een afgesproken volume, met een beperkte tolerantie (bijvoorbeeld ±5%). Gaat uw verbruik daarboven of daaronder? Dan kunnen er bijkomende kosten of boetes volgen. In een onvoorspelbare bedrijfsrealiteit is dat een extra risico. - Openbreekclausules
Wat minder bekend is: sommige contracten bevatten clausules waarbij de leverancier het contract kan herzien of stopzetten.
In situaties waar de markt sterk verandert, kan een leverancier er zelfs voor kiezen om een vergoeding te betalen om onder het contract uit te komen — simpelweg omdat dat financieel voordeliger is.
De “zekerheid” van een vaste prijs is dus in de praktijk soms minder absoluut dan ze lijkt.
Waar staan we vandaag in de markt?
Voor veel bedrijven is het belangrijkste punt vandaag: we zitten in een periode van verhoogde prijzen, maar niet in een situatie zoals 2022.
- Bedrijven zonder intensief gasverbruik zitten aan het begin van een periode met lagere vraag (lente en zomer)
- Er is tijd om de markt verder te laten evolueren
- Geopolitieke factoren kunnen de komende maanden opgelost geraken
Voor bedrijven die wél gas nodig hebben in hun productieproces, blijft het belangrijk om te werken met een index die stabiliteit biedt.
Verder kijken dan gas alleen
Tot slot willen we ook een bredere reflex meegeven.
De goedkoopste energie is nog altijd de energie die u niet verbruikt.
Efficiëntie blijft de eerste en belangrijkste hefboom om uw energiekosten onder controle te houden.
Daarnaast is een periode van verhoogde gasprijzen ook een goed moment om fundamentele vragen te stellen:
- Is aardgas nog de juiste keuze voor mijn toepassing?
- Zijn er mogelijkheden tot elektrificatie?
- Welke investeringen maken mij minder afhankelijk van volatiele energiebronnen?
We begrijpen dat deze vragen niet altijd meteen beantwoord kunnen worden.
Maar ze vormen wel een belangrijk vertrekpunt voor een toekomstgerichte energievisie.
Heeft u vragen over uw specifieke situatie of wilt u samen bekijken wat voor uw bedrijf de beste aanpak is? We denken graag met u mee.
